Dr Liliana Siekacz z Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu jest pierwszą autorką artykułu opublikowanego w prestiżowym czasopiśmie Geophysical Research Letters. Obecnie pracuje jako postdoctoral researcher na UAM, a prezentowane badania stanowią rozwinięcie jej rozprawy doktorskiej obronionej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.
W pracy pt. “A 1100-Year Blue-Ring Record Reveals Sub-Annual Cooling Events Hidden in Tree-Ring Width Chronologies” zaprezentowano pierwszą ciągłą, ponad 1100-letnią chronologię tzw. „blue rings” w drewnie sosny długowiecznej (Pinus longaeva) – najstarszego gatunku drzewa na Ziemi. Są to specyficzne struktury anatomiczne powstające w warunkach nagłego ochłodzenia pod koniec sezonu wegetacyjnego.
Wyniki badań pokazują, że analiza cech anatomicznych drewna pozwala identyfikować krótkotrwałe epizody ochłodzeń, które nie są rejestrowane w tradycyjnych chronologiach szerokości słojów rocznych. Oznacza to, że drzewa mogą dostarczać znacznie bardziej szczegółowych informacji o zmienności klimatu niż dotychczas sądzono.
Badania zostały zrealizowane we współpracy międzynarodowej, m.in. z Laboratory of Tree-Ring Research (University of Arizona).
Publikacja stanowi bezpośrednie rozwinięcie badań prowadzonych w ramach rozprawy doktorskiej i została zrealizowana dzięki finansowaniu Narodowego Centrum Nauki (konkurs PRELUDIUM, nr 2019/35/N/ST10/04366).
Przedstawiony „blue ring” z roku 1453 powstał w wyniku nagłego ochłodzenia pod koniec sezonu wegetacyjnego.
Najprawdopodobniej odzwierciedla on silny epizod ochłodzenia związany z erupcją wulkaniczną z lat 1452–1453, niewidoczny w analizach szerokości słojów rocznych.
DOI: https://doi.org/10.1029/2025GL119951
Fot.: Charlotte Pearson (LTRR, University of Arizona – badania terenowe), Matt Salzer (LTRR, University of Arizona – pobór próbek), Liliana Siekacz (mikroskopia)
